Ο γνωστός ρώσος αναλυτής, διευθυντής του Ινστιτούτου Εθνικής Στρατηγικής, Μιχαήλ Ρεμίζοφ, στη συνέντευξή του μιλάει για την κατάσταση στην Ουκρανία, πως αυτή μπορεί να επηρεάσει -ή όχι- και τη Ρωσία, και ποιες διεξόδους βλέπει για να βγεί το Κίεβο από την κρίση.
Αναλυτικά, η συνέντευξη έχει ως εξής:
ΕΡ: Στην κεντρική πλατεία Ανεξαρτησίας του Κιέβου («Μαϊντάν», το κέντρο των διαδηλώσεων στην πρωτεύουσα της Ουκρανίας), μπλέχτηκαν πολλά θέματα. Πώς επηρεάζει το ένα θέμα το άλλο;
ΑΠ: Η πλατεία «Μαϊντάν» βίωσε πολλές φάσεις. Η πρώτη ήταν το στάδιο του «Ευρωμαϊντάν». Επρόκειτο για το αποτέλεσμα μια μεγάλης προπαγανδιστικής εκστρατείας με στόχο να πειστεί η ουκρανική κοινωνία ότι η σύνδεση της χώρας με την ΕΕ είναι η εκπλήρωση του ονείρου όλων των ουκρανών πολιτών. Κι' αυτό παρ' ότι η Συμφωνία Σύνδεσης με την ΕΕ, δεν είχε καμία σχέση με τον εξευρωπαϊσμό της χώρας, ούτε πολιτισμικά, ούτε κοινωνικά, ούτε στον οικονομικό τομέα. Η Συνθήκη, δεν έδινε κανένα πλεονέκτημα στο συμβαλλόμενο με την ΕΕ κράτος. Δεν αποδέσμευσε ούτε καν το καθεστώς θεωρήσεων εισόδου (βίζας) για τους ουκρανούς πολίτες, και δεν είχε κανένα επενδυτικό πρόγραμμα στις προβλέψεις της. Παρ’ όλα αυτά, ένα σημαντικό τμήμα της ουκρανικής κοινωνίας πίστεψε ότι η Συμφωνία είναι η μορφή πραγματοποίησης της ευρωπαϊκής του επιλογής.
Ο μύθος της «επανάστασης»
ΕΡ: Και όλα αυτά που βλέπουμε, είναι απλά το αποτέλεσμα μια αποτελεσματικής προπαγάνδας;
ΑΠ: Όχι. Από μόνη της η προπαγάνδα δεν θα μπορούσε να φέρει ένα τέτοιο αποτέλεσμα. Προφανώς, στη συνείδηση ενός σημαντικού μέρους των Ουκρανών, υπάρχει ένα αίσθημα κατωτερότητας, αρκετοί διακατέχονται από ένα αίσθημα επαρχιωτισμού. Από αυτό προέκυψε και η ανάγκη που εκφράζεται με την προσέγγιση της χώρας με την Ευρώπη.
ΕΡ: Ωστόσο, το «Μαϊντάν» προσπέρασε γρήγορα τη σχετικά ειρηνική «ευρωπαϊκή» φάση, και περάσαμε στις δυναμικές ενέργειες των «εθνικιστικών ομάδων επίθεσης». Ποια η σχέση όλων αυτών με την ουκρανική διανόηση;
ΑΠ: Ο ακαλλιέργητος ριζοσπαστικός εθνικισμός του δρόμου, σε κοινωνικό επίπεδο, βρίσκεται αρκετά μακριά από τη διανόηση. Στην πραγματικότητα, όμως, οι άνθρωποι αυτοί κινητοποιούνται, πιστεύοντας όλους εκείνους τους ουκρανικούς μύθους που δημιουργήθηκαν ακριβώς από διανοούμενους. Ο εθνικισμός είναι πνευματικό τέκνο της διανόησης. Γιατί, η διανόηση είναι που δημιουργεί τους εθνικούς μύθους.
ΕΡ: Η ουκρανική «επανάσταση» βρίσκεται στο στάδιο της ανεξέλεγκτης χημικής αντίδρασης;
ΑΠ: Όχι. Τώρα βρισκόμαστε στην πολύ ενδιαφέρουσα φάση του «πολιτικού εμπορίου». Ωστόσο αποδείχθηκε ότι οι ηγέτες του «Μαϊντάν» δεν είναι αυτοί που ελέγχουν τους ακραίους ριζοσπάστες. Ούτε ο Κλιτσκό, ούτε ο Τιαγνιμπόκ. Και, όπως φαίνεται, γι' αυτό και δεν αποτελούν υποκείμενα των διαπραγματεύσεων. Παρ’ όλα αυτά, η διαδικασία των διαπραγματεύσεων με το «Μαϊντάν», με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, προχωράει. Είτε ο «Δεξιός τομέας» (σ.σ. ακροδεξιό, εθνικιστικό μπλοκ) βρίσκεται σε άμεση επαφή μέσω αντιπροσώπων του με τον πρόεδρο Γιανουκόβιτς, είτε ξένες μυστικές υπηρεσίες επηρεάζουν τους καθοδηγητές του «Δεξιού τομέα». Τίποτα, ωστόσο, για ό,τι συμβαίνει, δεν είναι απολύτως ξεκάθαρο. Παρά ταύτα, όμως, οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται και η εκεχειρία διατηρείται.
Οι ολιγάρχες
ΕΡ: Ποιός είναι ο ρόλος των Ουκρανών «ολιγαρχών»;
ΑΠ: Οι ολιγάρχες (σ.σ. μεγιστάνες του πλούτου που αναδείχθηκαν μετά τη διάλυση της ΕΣΣΔ) επηρεάζουν πάρα πολύ τις εξελίξεις. Η Ουκρανία είναι η πιο «ολιγαρχοποιημένη» χώρα στο μετα-σοβιετικό χώρο. Και δεν είναι τυχαίο ότι οι Ουκρανοί ολιγάρχες είναι οι βασικοί αντίπαλοι της προσέγγισης με τη Ρωσία και της ένταξης της χώρας στην Τελωνειακή Ένωση. Φοβούνται, ότι οι Ρώσοι ολιγάρχες «θα τους καταπιούν».
Sochi Olympics
Διαβάστε περισσότερα: Ουκρανία
ΕΡ: Όλοι υποπτεύονται ότι στο παρασκήνιο του «Μαϊντάν» βρίσκονται οι ολιγάρχες. Αλλά, από πού προέκυψε η μεσαία τάξη στα οδοφράγματα; Και στην πλατεία Ανεξαρτησίας στο Κίεβο και στην πλατεία Μπολότναγια στη Μόσχα.
ΑΠ: Η μεσαία τάξη στη Μόσχα και στο Κίεβο είναι ένα αρκετά λεπτό κοινωνικό στρώμα, δεν είναι η πλειοψηφούσα τάξη της κοινωνίας, όπως ήταν στις δεκαετίες 1960-1980 στη Δύση. Αλλά στις μεγάλες πόλεις, έχει μια αισθητή παρουσία. Ηδη, έχει μεγαλώσει μια νέα γενιά που σκέφτεται μόνο με όρους «παροχής υπηρεσιών». Και αυτοί είναι που προβαίνουν σε ένα είδος πολιτισμικής διαμαρτυρίας. Είναι σαν να λένε: «Εμείς που είμαστε πετυχημένοι, μορφωμένοι, γιατί πρέπει να υπακούμε στο υπάρχον κοινωνικο-οικονομικό και πολιτικό σύστημα;» Αυτό είναι το μοτίβο διαμαρτυρίας της καταναλωτικής υποκουλτούρας, σε παγκόσμιο επίπεδο. Ωστόσο, κάτι τέτοιο αντικατοπτρίζει περισσότερο την πλατεία Μπολότναγια της Μόσχας παρά το «Μαϊντάν» στο Κίεβο.
ΕΡ: Γιατί η πλατεία της Μόσχας δεν έγινε όμως «Μαϊντάν»;
ΑΠ: Επειδή η ρωσική κυβέρνηση συμπεριφέρθηκε πιο έξυπνα. Στη Ρωσία, η ακραία φόρτιση με αισθήματα πικρίας και μίσους προς την εξουσία, εκφράζεται στην κοινωνία από μια πολύ μικρή μειοψηφία. Αντίθετα, για μια τέτοια έκρηξη, όπως στο «Μαϊντάν», απαιτείται μια υπερβολικά μεγαλύτερη φόρτιση. Όχι απλά η έλλειψη εμπιστοσύνης ή μια στάση σκεπτικισμού απέναντι στην κρατική εξουσία. Αυτό συμβαίνει στον ένα ή στον άλλο βαθμό σε κάθε χώρα. Αλλά μια τόσο μεγάλη «φόρτιση», που θα κάνει την κοινωνία να θέλει να ανατρέψει τον πρόεδρό της πολύ πριν τις εκλογές.
Τα διδάγματα του Μαϊντάν
ΕΡ: Εμείς, είμαστε πιο επιφυλακτικοί και πιο νηφάλιοι;
ΑΠ: Ίσως στη Ρωσία να είναι ισχυρότερο το κρατικό ένστικτο. Η ουκρανική πολιτική κουλτούρα βασίζεται στο αρχέτυπο του «κύκλου των κοζάκων», των παραδόσεων των ατίθασων και ανεξάρτητων κοζάκων της «Ζαπορίζια Σιτς»,  είναι πιο αναρχική. Στη Ρωσία, σκεφτόμαστε ότι ναι, το κράτος μπορεί να είναι άχρηστο, αλλά είναι καλύτεροι αυτοί οι θεσμοί από το να μην υπάρχουν καθόλου. Η ανατροπή του status quo πρέπει να γίνεται μόνο όταν είμαστε σίγουροι ότι υπάρχει μια καλή εναλλακτική λύση. Αντίθετα, το αναρχικό ένστικτο λέει ότι εμπλεκόμαστε στη μάχη και μετά βλέπουμε τι κάνουμε.
ΕΡ: Ποιά είναι βασικά διδάγματα που μπορεί να πάρει από το «Μαϊντάν» η Ρωσία;
ΑΠ: Το κύριο είναι το εξής: Η εξουσία, που θεώρησε ότι γι’ αυτήν δεν υπάρχουν όρια, ότι η «οικογενεοκρατία» και η διαφθορά των φατριών της πολιτικο-οικονομικής εξουσίας δεν έχουν όρια, ξέχασε ότι η κοινωνία και οι άνθρωποι τα βλέπουν όλα, και ότι εφόσον η εξουσία δεν αλλάζει ρότα, θα καταρρεύσει. Η κοινωνία, την οποία έχει συνηθίσει να τη θεωρεί απαθή και στατική, έχει τη δική της κατάσταση διέγερσης, είναι φορτισμένη και μπορεί ξαφνικά να μετατραπεί σε ενεργό παίκτη.
ΕΡ: Η πρόβλεψή σας για το «Μαϊντάν»;

ΑΠ: Αν και όλα έχουν περάσει σε λίγο πιο χαλαρή φάση, η κατάσταση δεν έχει επιλυθεί. Ο Γιανουκόβιτς δεν έχει δυνάμεις για να επιβάλλει το σκληρό σενάριο ισχύος, αλλά ούτε οι δυνάμεις ασφαλείας, ούτε και η επιχειρηματική ελίτ είναι έτοιμες να «πάνε μέχρι τέλους». Αν δεν περάσει την απόφαση για την επιβολή κατάστασης έκτακτης ανάγκης μέσα από το κοινοβούλιο και την κηρύξει μόνο με Προεδρικό Διάταγμα, η κίνηση αυτή θα του στερήσει το μόνο πλεονέκτημα που έχει. Τη νομιμότητα του προεδρικού καθεστώτος. Μην ξεχνάμε ότι είναι πρόεδρος της χώρας βάσει του νόμου. Βγαίνοντας εκτός του πλαισίου του νόμου, χάνει το ένα και μοναδικό ατού που έχει. Αλλά, το να κρατήσει την εξουσία για μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς την επιλογή του «δυναμικού σεναρίου», θα είναι προβληματικό. Έτσι, πιστεύω ότι η κατάσταση θα ξεκαθαρίσει στις εκλογές.
ΕΡ: Τι είδους εκλογές. Πρόωρες ή κανονικές;
ΑΠ: Πρόωρα ή στον προβλεπόμενη Συνταγματικά χρόνο, δεν είναι τόσο σημαντικό πότε θα γίνει η προσφυγή στις κάλπες. Αυτό που πρέπει να δούμε είναι οι λεπτομέρειες που θα κρίνουν το νικητή. Ίσως, οι νοτιοανατολικές περιφέρειες της Ουκρανίας να προβάλουν σε αυτές τις εκλογές μια πιο ουδέτερη και ισχυρή στάση και αυτή να κερδίσει. Τότε όμως, τίθεται το ερώτημα για το πώς θα αντιδράσουν σε αυτή τη νίκη οι δυτικές περιοχές. Θα πάρουν απόφαση για αυτοδιάθεση; Αν νικήσει ο ηγέτης της αντιπολίτευσης, παραμένει το ερώτημα κατά πόσο θα είναι ριζοσπαστικός. Αλλά στη μετά «Μαϊντάν-2» εποχή, ο παράγοντας που θα παίξει πολύ σημαντικό ρόλο, θα είναι ο δυτικο-ουκρανικός εθνικισμός. Και θα ενταθεί η πίεση προς τα νότιο-ανατολικά.