Εις Μνήμην πολιτική ...κι όχι μόνο.! 

ο άνθρωπος με το γαρύφαλλο του Picasso


το τελευταίο γράμμα


η εκτέλεση




Η εκτέλεση των τεσσάρων και ειδικά του λαϊκού αγωνιστή - κομμουνιστή Ν. Μπελογιάννη ήταν ένα τεράστιο κτύπημα της "αντίδρασης" κατά της χώρας και της ανάπτυξης της, κατά του λαϊκού κινήματος, κατά του Κομμουνιστικού Κόμματος και κυρίως κατά του λαοπρόβλητου και αδιαμφισβήτητου ηγέτη - ογκόλιθου του ΚΚΕ ...του Νίκου Ζαχαριάδη.
Η όλη επιχείρηση και το σενάριο στήθηκε από την αμερικάνικη πρεσβεία και τα ντόπια τσιράκια των Εγγλέζων που στην επερχόμενη αμερικανοκρατία έτρεξαν στον νέο καταχτητή να δηλώσουν υποταγή και απόλυτη υπακοή.
Οι νέοι καταχτητές ξεκίνησαν ουσιαστικά την επιβολή τους στην χώρα μας μ' αυτό το καίριο χτύπημα στην προοδευτική προοπτική αυτού του λαού.
Την ίδια μέρα, οι ΗΠΑ μέσω του οργάνου τους, τη «Φωνή της Αμερικής» αναφωνούν:
«Η δίκη αυτή είναι ένα από τα σπουδαιότερα παγκόσμια γεγονότα τα οποία εσημειώθησαν τον Φεβρουάριον του ’52. Αποτελεί δίδαγμα διά τον ελεύθερον κόσμον. Αποδεικνύει ότι τα απανταχού κομμουνιστικά κόμματα δεν εμπνέονται από πολιτικούς σκοπούς αλλά αποτελούν οργανώσεις κατασκοπίας».

Μετά την πτώση την αναρρίχηση του ρεβιζιονισμού και του κρατικο-μονοπωλιακού καπιταλισμού το 1955, την αποδόμηση των σοσιαλιστικών επιλογών στην ΕΣΣΔ..., όλοι μαζί Δυτικοί και Ανατολικοί ιμπεριαλιστές και σοσιαλφασίστες ιδιαίτερα ...έστρεψαν όλα τα πυρά τους κατά των ογκόλιθων του παγκόσμιου κομμουνιστικού κινήματος Ι. Στάλιν και στην Ελλάδα του Ν. Ζαχαριάδη. Ο "Σταλινισμός" κι ο "Ζαχαριαδισμός" ήταν και είναι οι στόχοι των Αμερικάνων, των Ρώσων και των ντόπιων πρακτορείων τους. Πριν λίγα μόλις χρόνια η υπεράσπιση των πολιτικών θέσεων του Στάλιν και του Ζαχαριάδη επέσυρε έως και διαγραφή από το ψευτο-κκε και σίγουρα σε πετούσαν στα αζήτητα. Σήμερα "αποκατάστησαν" και καλά τον Ζαχαριάδη ...όχι γιατί δέχονται ή ακολουθούν τις πολιτικές θέσεις και δράσεις του ...αλλά γιατί προσπαθούν ξεδιάντροπα να καπηλευτούν το βαθιά καταξιωμένο στην λαϊκή συνείδηση όνομα του ιστορικού αρχηγού του επαναστατικού ΚΚΕ.

Ηθελημένα κάποιοι και αθέλητα άλλοι για όσους υπέφεραν τον ανθρώπινο πόνο από την στυγερή εκτέλεση, ενέδωσαν στα κελεύσματα και τα ταξίματα της αντίδρασης...και ενορχηστρωμένα έβγαλαν προς τα έξω την θεωρία της αμερικάνικης πρεσβείας που και σήμερα εξυπηρετεί την αντίδραση: ότι "ο Ζαχαριάδης έψαχνε για έναν ήρωα και έναν προδότη και τους «βρήκε» στον Μπελογιάννη και στον Πλουμπίδη".

Η ηγεσία του "Κ"ΚΕ αν όντως είχε ουσιαστικά αποκαταστήσει το μεγάλο θύμα του σοσιαλφασισμού τον Ν. Ζαχαριάδη ...ξέρει πολύ καλά ότι υπάρχουν ντοκουμέντα - επίσημες αποφάσεις - του κόμματος που πήρε με εισήγηση του Ν. Ζαχαριάδη και αφορούσαν την δίκη Μπελογιάννη και η απόφαση αυτή συνάδει απόλυτα και με την πολιτική θέση του Μπελογιάννη. 

Αφήνει όμως να αιωρούνται οι "λάσπες" της αντίδρασης και των ψευτοαριστερών που τάχα μου θρηνούν...!

Σήφης Ζαχαριάδης: 

"Ο Μπελογιάννης ήταν ήρωας και για το κόμμα του και για τον πατέρα μου και για τον ελληνικό λαό"
"Ο πατέρας μου κίνησε γη και ουρανό για να σωθεί ο Μπελογιάννης"
"Ο Ζαχαριάδης ήταν αδιαμφισβήτητος ηγέτης του ΚΚΕ και ο Μπελογιάννης δεν ήταν αρχομανής, καρεκλοκυνηγός και δελφίνος. Συνεπώς, ούτε ο Μπελογιάννης αποτελούσε καμία απειλή για τον Ζαχαριάδη ούτε ο Ζαχαριάδης ένιωθε τέτοια απειλή"

Εδώ επίσης δεν θα μπούμε ξανά στην διαδικασία να κρίνουμε τον άδολο ή μη στόχο της επιστολής ανάληψης της ευθύνης από τον Πλουμπίδη. Ο Πλουμπίδης ήταν επικεφαλής του παράνομου μηχανισμού του ΚΚΕ στην Ελλάδα και γνώριζε πολύ καλά την έντιμη - γενναία και δημόσια διακηρυγμένη απόφαση - πρόταση της ΚΕ του ΚΚΕ και του Ν. Ζαχαριάδη στην κυβέρνηση της Αθήνας...που ήταν η μόνη επιλογή για την σωτηρία του Μπελογιάννη... :
Η δημόσια πρόταση που έκανε η ΚΕ του ΚΚΕ στην κυβέρνηση της Αθήνας ...ήταν, "να κατέβει στην Ελλάδα η ηγεσία του κόμματος και να δικαστεί, εφόσον υπήρχαν διεθνείς εγγυήσεις για μια δίκαιη δίκη". Το ΚΚΕ δεχόταν να έρθει να δικαστεί στην Αθήνα (η ηγεσία του προφανώς, που θεωρούνταν υπαίτια από το καθεστώς) εφόσον εξασφαλιζόταν μια ανοιχτή και δίκαιη δίκη.

Εκεί έπρεπε να ριχτεί όλο το βάρος και εκεί ρίχτηκε με την καμπάνια που έκανε το κόμμα και ο Ν. Ζαχαριάδης σε όλον τον κόσμο για τη σωτηρία του Μπελογιάννη. Η επιστολή Πλουμπίδη ήταν έξω από αυτό το πλαίσιο. Ηταν μια ηρωική πράξη αν λάβουμε υπ' όψιν μας τις συναισθηματικές πιέσεις , γιατί ο άνθρωπος δεχόταν να θυσιαστεί, αλλά που αυτές υπερίσχυσαν - τουλάχιστον - των πολιτικών. Κι η περίπτωση αυτή δεν ήταν προσωπική - ήταν πολιτική και με στρατηγικούς στόχους. 

Η πράξη του Πλουμπίδη ήταν έξω εντελώς από το πλαίσιο που το ΚΚΕ είχε χαράξει για τη σωτηρία του Μπελογιάννη και σε μεγάλο βαθμό αμφισβητούσε και την ειλικρίνεια της απόφασης της Κ.Ε .

Το σίγουρο είναι ότι όλος ανατολικός και δυτικός ξένος παράγοντας κατάφερε με τον καιρό και με στοχευμένες προπαγανδιστικές ενέργειες ...δηλώσεις, αναλύσεις, ταινίες κλπ ανθρώπων που μάλλον  στην πορεία καταπάτησαν τις πολιτικές διαθήκες του Μπελογιάννη, συμβιβάστηκαν για να ζήσουν στην ασφάλεια του καπιταλισμού..., κατάφερε λοιπόν να στρέψει την ευθύνη στον "Σταλινισμό" - "Ζαχαριαδισμό" κι όχι στην ουσία που στόχευαν οι εκτελέσεις.
Όλα αυτά εντάσσονται σε ένα παραμύθι που έχει καλλιεργηθεί χρόνια και θέλει να παρουσιάσει τον Ν. Ζαχαριάδη ως έναν αδίστακτο πολιτικό ηγέτη, χωρίς συναισθήματα και ηθικές αρχές, ως έναν άνθρωπο που δεν έκανε τίποτε άλλο από το να μεθοδεύει το κακό των άλλων για να εξυπηρετήσει το πολιτικό συμφέρον το δικό του και του κόμματος.

Έτσι μαζί με τον καταξιωμένο ιστορικό ηγέτη του ΚΚΕ χτυπήθηκε όλο το κόμμα και η υπόθεση του σοσιαλισμού στην χώρα. 

Κρίνω σκόπιμο να σημειώσω ότι...: 

Ο Μπελογιάννης δεν καταδικάστηκε και εκτελέστηκε επειδή ήταν αρχηγός του παράνομου μηχανισμού του ΚΚΕ. Καταδικάστηκε και εκτελέστηκε με τον Νόμο 375/1936 της δικτατορίας του Μεταξά ως κατάσκοπος. Στην πρώτη δίκη που καταδικάστηκε σε θάνατο με τον Ν. 509 σαν αρχηγός του παράνομου μηχανισμού δεν έγινε δυνατή η εκτέλεσή του διότι ο Εμφύλιος είχε λήξει και έτσι δεν μπορούσε να εκτελεστεί με όρους και προϋποθέσεις πολέμου. Γι΄ αυτό έγινε η δεύτερη δίκη. Γι΄ αυτό και κατασκευάστηκε η κατηγορία της κατασκοπείας.
Ο Πλουμπίδης αναλάμβανε την ευθύνη της ηγεσίας του παράνομου μηχανισμού για να απαλλάξει από αυτή την ευθύνη τον Μπελογιάννη. Αλλά αυτό δεν ήταν ισχυρό ένδικο μέσο διότι ο Μπελογιάννης δεν καταδικάστηκε με τέτοια κατηγορία.

Από την απολογία του Νίκου Μπελογιάννη (1η & 2η δίκη): Το αγωνιστικό ήθος του κομμουνιστή αντηχεί στην Ιστορία μέχρι το σήμερα

«Είμαι μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ και ακριβώς για την ιδιότητά μου αυτή δικάζομαι, γιατί το κόμμα μου παλεύει και χαράζει το δρόμο της Ειρήνης, της Ανεξαρτησίας και της Ελευθερίας. Στο πρόσωπό μου δικάζεται η πολιτική του ΚΚΕ».

«Εάν έκανα δήλωση αποκήρυξης θα αθωωνόμουνα κατά πάσα πιθανότητα μετά μεγάλων τιμών… Αλλά η ζωή μου συνδέεται με την ιστορία του ΚΚΕ και τη δράση του… Δεκάδες φορές μπήκε μπροστά μου το δίλημμα: να ζω προδίδοντας τις πεποιθήσεις μου, την ιδεολογία μου, είτε να πεθάνω, παραμένοντας πιστός σ’ αυτές. Πάντοτε προτίμησα το δεύτερο δρόμο και σήμερα τον ξαναδιαλέγω».

«Θα έλεγα ότι “δε μιλάνε για σχοινί στο σπίτι του κρεμασμένου”, γιατί ο κόσμος το ‘χει τούμπανο τι ρόλο παίζουν οι Αμερικανοί στην Ελλάδα. Και εδώ μέσα αποδείχτηκε ο ρόλος τους, ακόμη και στις ανακρίσεις της Ασφάλειας. Οι κομμουνιστές δεν είναι όργανα των ξένων. Ο κομμουνισμός είναι πανανθρώπινο ιδανικό και παγκόσμιο κίνημα (…). Μπορεί ποτέ όργανα των ξένων να δημιουργήσουν ένα τέτοιο μεγαλειώδες κίνημα; Ποιος ξένος πράκτορας δίνει με τέτοια απλοχεριά τη ζωή του, όπως τη δίνουν χιλιάδες κομμουνιστές; Οι θυσίες αυτές μόνο με τις θυσίες των πρώτων χριστιανών μπορεί να συγκριθούν. Αλλά και πάλι υπάρχει μια διαφορά, ότι ενώ οι χριστιανοί δέχονταν το μαρτύριο και το θάνατο, ελπίζοντας να κληρονομήσουν τη βασιλεία των ουρανών, οι κομμουνιστές δίνουν τη ζωή τους μην ελπίζοντας σε τίποτα. Τη δίνουν για ν’ ανατείλει στην ανθρωπότητα ένα καλύτερο, ευτυχισμένο αύριο, που αυτοί δε θα το ζήσουν. Ποιο όργανο των ξένων μπορεί να προσφέρει τη ζωή του σ’ έναν τέτοιο μεγάλο σκοπό;»
«Οι οργανωτές αυτής της δίκης, ντόπιοι και ξένοι, κατέβαλαν πρωτοφανείς προσπάθειες για να κατασυκοφαντήσουν τον αγώνα του ΚΚΕ, χωρίς να διστάσουν ούτε μπροστά στη διαστρέβλωση γνωστών κειμένων. Απέναντι σ’ αυτές τις προσπάθειες εμείς βρεθήκαμε τελείως ανυπεράσπιστοι, γιατί μέσα στα απομονωτήρια της ασφάλειας δε μας δόθηκε καθόλου ο χρόνος και η δυνατότητα να μελετήσουμε και να συγκεντρώσουμε τα απαραίτητα για την υπεράσπισή μας στοιχεία. Ετσι υποχρεωθήκαμε να παλέψουμε κάτω από απαράδεχτα άνισους όρους. Αλλά παρ’ όλα αυτά, αποδείχτηκε ότι το ΚΚΕ είναι κόμμα πατριωτικό, με τίτλους εθνικούς, που κανένα άλλο κόμμα δεν έχει να παρουσιάσει. Γιατί στο βωμό της ανεξαρτησίας και της ελευθερίας της Ελλάδος έχει προσφέρει φοβερές εκατόμβες. Και αν δεν υπήρχαν σήμερα οι έμποροι και οι κάπηλοι του μίσους, η συμβολή του ΚΚΕ στην ειρήνευση του τόπου θα είχε εκτιμηθεί όχι μόνο από τους φίλους, αλλά και από τους τίμιους και καλόπιστους αντιπάλους μας. Γι’ αυτό οι σφαίρες του εκτελεστικού αποσπάσματος δε δολοφονούν εμάς. Δολοφονούν την ειρήνευση και την τιμή της Ελλάδος».

ΙΣΤΟΡΙΚΟ
Ο Νίκος Μπελογιάννης γεννήθηκε στην Αμαλιάδα το 1915. Από μικρή ηλικία εντάχθηκε στο ΚΚΕ και φυλακίστηκε στην Ακροναυπλία στα χρόνια της δικτατορίας της 4ης Αυγούστου τουΜεταξά. Ο πόλεμος του 1940 τον βρήκε έγκλειστο στην Ακροναυπλία και το 1941παραδόθηκε στις γερμανικές αρχές Κατοχής μαζί με τους άλλους κομμουνιστές κρατουμένους.

Το 1943 κατάφερε να δραπετεύσει και εντάχθηκε στον ΕΛΑΣ στην Πελοπόννησο στο πλευρό του Άρη Βελουχιώτη.

Κατά τον Εμφύλιο πόλεμο που επακολούθησε ήταν Πολιτικός Επίτροπος της 10ης Μεραρχίας του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας και μετά την ήττα ήταν ένας από τους τελευταίους που εγκατέλειψαν τη χώρα τον Αύγουστο του 1949.

Τον Ιούνιο του 1950 επέστρεψε κρυφά στην Ελλάδα με σκοπό να ξαναφτιάξει τις οργανώσεις του παράνομου τότε ΚΚΕ στην Αθήνα, που είχαν διαλυθεί από τις συλλήψεις πολλών στελεχών του και από το φόβο. Στις 20 Δεκεμβρίου 1950 συνελήφθη και δικάστηκε με βάση το Ν. 509/1947, που θεωρούσε εγκληματική οργάνωση το ΚΚΕ και το είχε κηρύξει παράνομο. Επίσης, κατηγορήθηκε ως κατάσκοπος της Σοβιετικής Ένωσης.

Η πρώτη δίκη του Μπελογιάννη ξεκίνησε στην Αθήνα στις 19 Οκτωβρίου 1951 με 92 κατηγορούμενους συνολικά, από το Έκτακτο Στρατοδικείο Αθηνών στο Αρσάκειο Δικαστικό Μέγαρο. Ένα από τα μέλη του δικαστηρίου ήταν ο Γεώργιος Παπαδόπουλος, ο μετέπειτα δικτάτορας την 21η Απριλίου 1967, ως έκτακτος στρατοδίκης. Ο Γεώργιος Παπαδόπουλος ήταν ο μοναδικός από τους στρατοδίκες που ψήφισε ενάντια στην θανατική καταδίκη του Μπελογιάννη. Η δίκη ολοκληρώθηκε στις 16 Νοεμβρίου με δώδεκα θανατικές καταδίκες. Μετά την διεθνή κατακραυγή που ακολούθησε, ο Νικόλαος Πλαστήρας δηλώνει ότι η απόφαση δε θα εκτελεστεί. Αποφασίζεται όμως ο Μπελογιάνης και ορισμένοι άλλοι κατηγορούμενοι να παραπεμφθούν σε νέα δίκη με τη βαρύτερη κατηγορία της κατασκοπείας, με στόχο να αναιρεθεί η αμνηστία που υποχρεώθηκε να του δώσει. Εν τω μεταξύ στις 16 Νοεμβρίου 1951 "ανακαλύπτονται" - σε μια χαλκευμένη υπόθεση - από την ασφάλεια παράνομοι ασύρματοι στις περιοχές Καλλιθέας και Γλυφάδας, δίνοντας έτσι την ευκαιρία στους στρατοδίκες, για επιστράτευση του νόμου περί κατασκοπείας. Έτσι ο Μπελογιάννης και οι άλλοι κατηγορούμενοι προσάγονται σε νέα δίκη. Η δεύτερη αυτή δίκη αρχίζει στις 15 Φεβρουαρίου 1952, με βάση το μεταξικό νόμο 375/1936 περί κατασκοπείας, ενώπιον του Διαρκούς Στρατοδικείου Αθηνών. Ο Μπελογιάννης αρνήθηκε όλες τις κατηγορίες και πρόβαλε τις πατριωτικές του ενέργειες κατά τη διάρκεια της κατοχής. Η δίκη του πήρε μεγάλη δημοσιότητα όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά σε όλη την Ευρώπη. Έμεινε γνωστός ως «Ο άνθρωπος με το γαρύφαλλο», από ένα φρέσκο κόκκινο γαρύφαλλο που κρατούσε καθημερινά. Ο Πάμπλο Πικάσο εμπνεύστηκε ένα διάσημο σκίτσο από την εικόνα του ανθρώπου με το γαρύφαλλο.

Μέσα σε χρονικό διάστημα μίας εβδομάδας, η κυβέρνηση Πλαστήρα λαμβάνει περίπου 250.000 τηλεγραφήματα από όλο τον κόσμο, με τα οποία πολλοί επώνυμοι και μη ζητούν τη σωτηρία του Μπελογιάννη. Ανάμεσά τους ο Σαρλ ντε Γκολ και σχεδόν όλες οι προσωπικότητες της γαλλικής πολιτικής ζωής, καθώς και 159 βουλευτές των δύο μεγάλων κομμάτων της Μεγάλης Βρετανίας. Ο Πωλ Ελυάρ, ο Ζαν Κοκτώ, ο Ζαν-Πωλ Σαρτρ, ο Ναζίμ Χικμέτ, ο Πάμπλο Πικάσσο, ο Τσάρλι Τσάπλιν είναι μερικά μόνο από τα ονόματα διανοούμενων και καλλιτεχνών που προσπαθούν να σώσουν τον Μπελογιάννη.

Παρέμβαση υπέρ του Μπελογιάννη έκανε και ο τότε Αρχιεπίσκοπος Αθηνών, Σπυρίδων λέγοντας: «Έχω συγκλονιστεί από το ηθικό μεγαλείο του Μπελογιάννη. Το θεωρώ ανώτερο και από των πρώτων χριστιανών, γιατί ο Μπελογιάννης δεν πιστεύει ότι υπάρχει μέλλουσα ζωή».

Παρά την παγκόσμια κινητοποίηση και συγκίνηση, το δικαστήριο αποτελούμενο αυτήν την φορά από τακτικούς στρατοδίκες, καταδίκασε τον Μπελογιάννη και τρεις ακόμα συντρόφους του ομόφωνα σε θάνατο, την 1η Μαρτίου 1952

Η δίκη και η εκτέλεση του Μπελογιάννη συνέβησαν την περίοδο που ο τότε πρωθυπουργός Νικόλαος Πλαστήρας επιχειρούσε να επιβάλει πολιτική εθνικής συμφιλίωσης. Στο πρόγραμμά του ήταν η απελευθέρωση των εκτοπισμένων και των πολιτικών κρατουμένων και ενδεχομένως ακόμα και η νομιμοποίηση του ΚΚΕ. Η ενεργοποίηση όμως του νόμου περί κατασκοπείας και η καταδίκη του Μπελογιάννη ώθησαν τα πράγματα στα άκρα, αποκαλύπτοντας έτσι ότι η όλη υπόθεση υποκινήθηκε από ανώτερους αξιωματικούς, ΙΔΕΑτες έτσι ώστε να τορπιλιστεί η πολιτική Πλαστήρα. Ο ίδιος ο Πλαστήρας φέρεται να ήταν αντίθετος στις εκτελέσεις, όμως ήταν μόνος και άρρωστος, (οι υπόλοιποι πολιτικοί αρχηγοί του Κέντρου, ο Σοφοκλής Βενιζέλος, που στήριζε την κυβέρνηση Πλαστήρα, και ο Γεώργιος Παπανδρέου ήταν υπέρ των εκτελέσεων). Επίσημα όμως διέψευσε ότι δεν ήταν κύριος της κατάστασης και ότι οι εκτελέσεις έγιναν χωρίς την έγκρισή του. Η εκτέλεση Μπελογιάννη κατέφερε πλήγμα στην αξιοπιστία της κεντρώας κυβέρνησης, η οποία σε ένα από τα βασικά της συνθήματα, την ειρήνευση, φάνηκε ανακόλουθη. Συνιστούσε μια «...απότομη οπισθοδρόμηση στις πρακτικές του Εμφυλίου Πολέμου...» από μια κυβέρνηση που ταυτόχρονα προωθούσε τα μέτρα ειρήνευσης και από ένα πρωθυπουργό που δεν είχε διστάσει να παραιτηθεί τον Αύγουστο του 1950, υποστηρίζοντας την κατάργηση της θανατικής ποινής.

Πολύ σημαντικό στοιχείο για την δίκη του είναι ότι ο Μπελογιάννης κατάφερε να την μεταστρέψει ενάντια των κατηγόρων του με την ιστορική του απολογία.Ανάμεσα σε άλλα είπε: "Ο λόγος που δικάζομαι είναι η ιδιότητα μου ως μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ" και ότι "οι κομμουνιστές που τους καταδικάζουν ως προδότες δώσανε το αίμα τους για το ψωμί και τις ελευθερίες του λαού. "Αγωνιστήκαμε δίχως να γνωρίσουμε ύπνο για να προφτάσουμε την αυγή και το αύριο και να δημιουργήσουμε νέους χρόνους και εποχές στο μπόι των ονείρων μας στο μπόι των ανθρώπων".

Στην τελευταία του επιστολή, από το κελί των μελλοθανάτων, ο Ν. Μπελογιάννης αναφέρεται στην ύπαρξη δύο δικών του βιβλίων με θέματα την οικονομική ανάπτυξη της Ελλάδας και την ιστορία της λογοτεχνίας της αντίστοιχα. Από αυτά τα "χαμένα βιβλία", το πρώτο εκδίδεται το 1998 με αφορμή τον εορτασμό των 80 χρόνων του ΚΚΕ με τον τίτλο "Το Ξένο Κεφάλαιο στην Ελλάδα". Εκεί παρουσιάζεται η νεότερη ιστορία της Ελλάδας μέσω του εξωτερικού της δανεισμού. Από τα "Δάνεια της Ελευθερίας" του 1824 και τον ερχομό των Βαυαρών μέχρι και την εποχή της συγγραφής του βιβλίου, η ιστορία της Ελλάδας εμφανίζεται σαν μια ιστορία υποτέλειας σε ξένες δυνάμεις που, συχνά και υπό την αμφίεση του φιλελλινισμού, δανείζαν την χώρα με δυσχερείς, υπό το άρτιο όρους, αποσπώντας τα πολλαπλάσια με την συνέργια Ελλήνων πολιτικών.

Αφίσα στο Παρίσι από την επιτροπή για την αθώωση του Μπελογιάννη

Συγκεντρώσεις και πορείες σε όλες τις Ανατολικές - τότε - χώρες.